Lot Blom schrijft in Paravisie over beelddenken

In het septembernummer van Paravisie staat een uitstekend artikel over de gave van dyslexie. Ik heb hier een bijdrage aan geleverd, waarin ik het beelddenken toelicht en mijn visie geef over hoe er in ons land met dyslexie wordt omgegaan. De tekst van deze bijdrage is ook te vinden op mijn website: www.dyslexie-info.nl

Creatieve denkers hebben het moeilijk op school

Beelddenken is een talent dat op school niet op waarde wordt geschat. Creatief denken, een situatie in een oogopslag overzien, originele oplossingen vinden, de andere kant van iets bekijken. Het zijn eigenschappen die in onze samenleving hard nodig zijn, maar die op school leiden tot een lagere beoordeling. Leerlingen met een rusteloze geest en bewegelijk lichaam worden als lastig beschouwd en krijgen te horen dat ze een leerstoornis hebben, terwijl hun energie en nieuwsgierigheid juist gecultiveerd zouden moeten worden. Zo gaat er veel talent verloren.
Volgens Sir Ken Robinson, deskundige op het gebied van creativiteit en innovatie, komt dat omdat we op school leren om goede werkers te worden en niet om creatief te denken. Onze creativiteit wordt op school om zeep geholpen. En dat heeft grote gevolgen voor de samenleving.
Sir Ken Robinson hield zijn TEDTalk in juni 2006 , maar de inhoud is nog even actueel.

Kijk op: http://www.ted.com/index.php/talks/view/id/66

Dyslexie vergoeding

De vergoeding voor dyslexiebehandeling is er door en dat is natuurlijk heel mooi, ware het niet dat je als ouder niet zelf kunt bepalen welke behandeling je voor je kind wilt. De vergoeding geldt maar voor één bepaalde behandeling. Het is net als met tandheelkundige vergoedingen. Je krijgt wel vergoeding voor tanden trekken en een kunstgebit, maar als je je eigen tanden wilt houden en een kroon erop... dan moet je dat grotendeels zelf betalen. Ouders zonder geld hebben weinig keus.
Ja, dyslexie in het basispakket is mooi, maar ik huiver als ik hoor hoe dyslexie plotseling een ‘ziekte’ wordt genoemd in de media... en niemand protesteert, want voor behandeling van een ziekte of gebrek kun je geld krijgen. Als je dan nog wilt volhouden dat dyslexie eigenlijk een talent is, uiting van een creatieve, visuele denkwijze, doe je jezelf financieel tekort. En we zijn toch niet gek?
De uitvoering van het plan is bij de scholen neergelegd. Dat lijkt geen slecht idee, maar de logica rammelt: onderwijskrachten moeten nu gaan signaleren of een kind aan de ‘ziekte’ dyslexie lijdt. Of wordt hiermee in feite toegegeven dat het toch om een onderwijskundig probleem gaat?

Ik zet het beeld even stil en vertel wat ik zie

Bij Pauw en Witteman zat deze week een journalist die van plan was een tijdje van een voedselpakket voor vluchtelingen van het Rode Kruis te leven en dan ook nog op een matje in de kelder te slapen. Om eens te voelen hoe dat voelt, zeg maar. Wegens buikgriep moest hij zijn actie afbreken. Hij was weer in zijn eigen bed gaan liggen, en met dat voedselpakket werd het niks, want hij kon geen eten binnenhouden. Het leek wel of hij zich wat teveel had ingeleefd in de rol van vluchteling. In die kampen hebben ze toch altijd diarree? Alleen moeten echte vluchtelingen dan wel op hun matje blijven liggen…
De journalist zette een kilo wit meel en een kilo witte suiker uit het pakket op tafel en vertelde dat hij nu begrip had gekregen voor de problemen van de vluchteling: hij had namelijk geen idee wat je met een kilo meel moest doen! Dit is zo'n moment dat het beeld voor mij even stil staat. Ik zie dat goedkope pak wit meel zonder voedingswaarde... en heb medelijden met de vluchteling die er blij mee moet zijn. Maar ik heb nog meer medelijden met de journalist. Hoe moet die jongen zich redden in het leven als hij niet weet wat je met een pak meel moet doen? Gaat het hem lukken zich in te leven in iets dat volledig buiten zijn belevingswereld valt? Allerlei gedachten komen bij me op: waarom sturen we eigenlijk geen volkorenmeel of maismeel? En die kilo suiker lijkt me levensgevaarlijk voor uitgehongerde mensen. Hoe wordt zo’n pakket samengesteld? Is de inhoud wel afgestemd op de personen waar het voor bestemd is?
Als ik pannekoeken bak moet ik altijd aan moeder Barbarin denken die in het eerste hoofdstuk van 'Alleen op de wereld' van Hector Malot, van haar laatste beetje meel nog een pannekoek bakt voor de kleine jongen Remy, voordat ze hem meegeeft aan de straatmuzikant Vitalis. Een onvergetelijk recept. Toen mijn vader me dat voorlas, heb ik, zo jong als ik was, meteen begrepen dat je het wel redt in het leven, als je maar weet wat je met een pak meel kunt doen.
Filmpje te zien op: http://pauwenwitteman.vara.nl/Archief-detail.113.0.html?&no_cache=1&tx_ttnews[tt_news]=2023&tx_ttnews[backPid]=111&cHash=bd9a5c582b

Informatie-avond beelddenken en dyslexie

Op vrijdagavond 24 oktober wordt in 't Wapen van Bunnik, Dorpsstraat 9, 3981 EA Bunnik, een informatieavond gehouden over beelddenken en dyslexie; daviscounseling in de praktijk. Aanvang 19.30-21.30. Info: 030-2710005. De toegang is gratis. Gaarne aanmelden: spotlight@dyslexie-info.nl
Daviscounseling gaat uit van een praktisch model waarmee je dyslexie kunt begrijpen en vervolgens corrigeren. Mensen met dyslexie hebben een voorkeur voor visueel, ruimtelijk en associatief denken. Dit wordt ook wel beelddenken genoemd. Ze maken gebruik van hun verbeelding om een onderwerp in gedachten van meerdere kanten te bekijken. Dyslexie is 'anders denken'.

beelddenken en wetenschap

Door visualisatie is saai laboratoriumwerk interessant te maken voor een groter publiek. Dat is de gedachte achter de 2008 International Science and Engineering Visualization Challenge, een wedstrijd voor wetenschappers om hun bevindingen toegankelijk te maken door middel van visualisaties en grafieken.
Sommige afbeeldingen doen denken aan een moderne versie van de oude schoolplaten van Jetses, zoals dit detail van een afbeelding van micro-organismen in een vochtige omgeving, die een eervolle vermelding kreeg.
Ook een andere tak van wetenschap kreeg een eervolle vermelding: Theologie, met een indrukwekkende grafiek van de vele verbindingen tussen de hoofdstukken van de Bijbel. Daar stel je je misschien niet veel bij voor, maar na het zien van deze kleurige grafiek, die er uitziet als een soort regenboog, begrijp je de reikwijdte van dit soort literatuuronderzoek. De eerste prijs was voor een visualisatie van de menselijke bloedsomloop. Te zien op de website van NewScientist.

Kijk op http://technology.newscientist.com/article.ns?id=dn14809

beelddenken live

In het park van kasteel Haarzuilens bij Utrecht, kon je voor een dag zijn wie je wilt zijn: elf, prinses of draak. Zelfs koning, met je eigen kasteel. Competitie is niet nodig: iedereen is mooi, iedereen is anders. Schijnbare tegenstellingen gaan arm in arm. Anders is leuk. De zon schijnt. Dit is de werkelijkheid van de verbeelding. Dit is beelddenken live...

Beelddenken aan zee

Heb vanmiddag in het museum de Denker van Rodin gezien en zit hier nog een beetje na te denken. Op de achtergrond zakt de zon in de oceaan. Ik zit in het Cliffhouse, San Francisco. Iets verder om de hoek begint de baai. Deze plek hoort tot de leukste uithoeken in de wereld.
Gisteren ben ik op Alcatraz geweest. Dat zet je ook aan het denken... Prachtig eilandje, mooie natuur en dan die idiote gevangenis erop. Daar hadden ze niets anders te doen dan denken. Op de tape van de audiotour vertelde een gevangene dat hij zich bezighield door te visualiseren. Zo hield hij het vol. Hij kon alles voor zich zien wat hij maar wilde.
Die Denker van Rodin, gevangen in zijn onwrikbare lijf, zit die dat ook te doen? En waarom steunt hij eigenlijk met zijn rechter elleboog op zijn linkerknie? Is dat om het laterale denken te bevorderen?

Beelden die er nog niet waren en die toch gemaakt zijn

Jonge kinderen exposeren in het Stedelijk Museum CS Amsterdam
'Toeval gezocht' is een grootschalig project voor jonge kinderen met 15 kunstenaars op 15 scholen verbonden aan de tentoonstelling van Heringa/Van Kalsbeek in het Stedelijk Museum. De werkwijze is geïnspireerd door de Reggio Emilia-benadering.

'Toeval gezocht' Symposium op 12 december 2007
Hoe kunnen wij omgaan met de creatieve potenties van jonge kinderen? Hoe geven wij kinderen het voortouw in hun eigen leerprocessen? Welke rol kunnen kunstenaars, leerkrachten en musea hierbij spelen? Deze en andere vragen staan centraal in het grootschalige experiment Toeval gezocht en op het symposium op 12 december.
Gedurende zes weken werkten jonge kinderen (4 - 7 jaar) met 15 kunstenaars op 15 scholen met een explosieve energie samen onder de noemer Toeval gezocht. Startpunt binnen het project vormde de tentoonstelling Cruel Bonsai van Heringa/Van Kalsbeek in het Stedelijk Museum met begrippen als verzamelen, ordenen, tijd, experiment, toeval en kleurenpracht. Een belangrijke inspiratiebron voor de werkwijze was de Reggio Emilia benadering.

http://www.toevalgezocht.nl

Waarin Jan Klaassen probeert te lezen en Ron Davis klompen krijgt van een piraat

Op het DDAI Symposium dat op 15, 16 en 17 oktober 2007 in Las Vegas werd gehouden had Jan Klaassen zich bij de Nederlandse delegatie gevoegd.
Hij was meegevraagd om een voorbeeld te geven van het succes van de Davis-counseling in Nederland. Helaas was hij zijn bril vergeten en hadden de Volendammer meisjes ook moeite met lezen. Uiteindelijk moest de naam op het pakje door een papegaai worden gelezen.


Ron kon gelukkig bevestigen dat zijn naam op het pakje stond, en was heel blij met de antieke uitgave van 'Treasure Island' die hij kreeg. Jan Klaassen wilde gaan gokken in Las Vegas, maar dat mocht niet van Katrijntje. De meisjes zongen nog hoe Berend Botje Amerika had ontdekt, en daarmee was de culturele uitwisseling bijna compleet.
Er kwam nog een piraat, die Ron een paar klompen gaf omdat hij zijn schoenen in Nieuw Zeeland had moeten achterlaten. Van die schoenen van Ron is namelijk in Christchurch NZ een kunstwerk gemaakt. De schoenen zijn brons gegoten en je mag er even in gaan staan. Je staat dan in de schoenen van iemand die dyslectisch is. Je gaat er beslist ANDERS van DENKEN!
Informatie over deze tentoonstelling in Nieuw Zeeland: www.cmct.org.nz/dde/location.html

Met Ron Davis in Nieuw Zeeland

Ben net terug uit Kaikoura, Nieuw Zeeland, waar ik met Ron Davis en een kleine groep mensen uit de hele wereld aan zijn nieuwe autisme programma heb gewerkt. In oktober komt zijn nieuwe boek over autisme uit. Op de foto vlnr Cathy Dodge Smith (Canada), Ana Lima (Brazilië), Ron Davis (USA) en Lot Blom (Nederland). Het is een heel mooi programma geworden, anders van opzet dan de vertrouwde counselingweek voor dyslexie-correctie. Tien dagen met Ron en een aantal collega’s uit de hele wereld aan zoiets werken...het was een belevenis. Nieuw Zeeland was ook een belevenis. We maakten lange werkdagen, maar er was ook wat tijd vrijgehouden om excursies te kunnen maken. Zo heb ik met dolfijnen gezwommen, walvissen gezien en een paardrijtocht gemaakt. Dit was het uitzicht op de Kaikoura Mountains, waarvan we tijdens de conferentie konden genieten. In Nieuw Zeeland is dyslexie onlangs door de Minister van Onderwijs erkend als leerprobleem. De samenhang met beelddenken wordt genoemd. Het beleid is gericht op verbetering van het onderwijs. Een hele verademing als je dat vergelijkt met Nederland, waar dyslexie door vastgeroeste deskundigen al bijna tot ziekte is verklaard, en beelddenken als een handicap wordt gezien.

Dyslexie en beelddenken op de TV!

In het programma Één Vandaag was op dinsdag 10 april een item te zien over dyslexie en beelddenken. We kregen veel reacties. De meeste mensen vonden de video heel verhelderend. Dat is vooral te danken aan deze twee kanjers, Bram en Loes, die het goed vonden dat er opnames werden gemaakt terwijl ze aan het werk waren.
De leukste reactie vond ik die van een kind, dat spontaan uitriep: 'Maar waarom krijg ik dat niet?' Dit zou inderdaad voor veel meer kinderen beschikbaar moeten zijn.
Een link naar de video, en informatie over de counseling, is te vinden op www.beelddenken.nl.

Dostojewski en de World Press Photo

Uit NRC, 10 februari 2007 : ‘Een goede foto is als een mooie zin,’ zegt de Amerikaan Spencer Platt, winnaar van de World Press Photo. Hij zoekt naar de literatuur in zijn beelden. ‘Een fotograaf moet de wereld magisch maken. Dat doe je ook door een boek van Dostojewski te lezen.’

Dostojewski... de winnende foto van Platt laat zich inderdaad lezen als een roman van Dostojewski. Pas als je er langer naar kijkt begint het verhaal zich te ontvouwen. Dan ontdek je de laagjes... er komen steeds meer verhalen uit de foto. Het verhaal van de mensen in de cabriolet die met hun mobieltje foto’s maken van gebombardeerde huizen. Het verhaal van de mensen afzonderlijk, van hun relatie tot elkaar. En altijd in verwondering over Gods ondoorgrondelijke wegen, zie ik dat het verhaal ook over mij gaat. Over ons allemaal. We komen allemaal op een of andere manier in het verhaal voor. Als dat geen Dostojewski is...

Mini-cursus beelddenken

Zelf gedichten schrijven is ook een vorm van beelddenken. Als je het nog nooit hebt gedaan, kun je als volgt beginnen:
Kies drie woorden waar je een duidelijk beeld bij hebt. Kies een voorwerp, een dier en een kleur of een gevoel.
Deze drie woorden ga je gebruiken als basis voor je gedicht. Pak een pen en een vel papier. Zeg de drie woorden een paar keer hardop en kijk in gedachten naar het voorwerp, het dier en de kleur. Begin dan op te schrijven wat er in je opkomt. Er ontstaat vanzelf een verbinding tussen voorwerp, dier en kleur. Die verbinding hoeft niet logisch te zijn. Het mag zelfs helemaal onzin zijn. Je mag de woorden ook meerdere keren gebruiken. Ga mee in de stroom van klanken, maar zorg dat de drie gekozen woorden helder in beeld blijven. Je zult merken dat er vanzelf meer beelden komen en dat de beelden een stroom gaan vormen.

Een landschap buiten alle tijd

Als je meent dat je niet kunt beelddenken en je wil het leren, moet je beginnen met gedichten lezen. De woorden in een gedicht roepen veel beelden op, en dat hoeven niet altijd de beelden van de schrijver te zijn. Het mogen je eigen beelden zijn. Gedichten kun je zien, proeven en horen. Je kunt er met al je zintuigen in verdwijnen.
Als inspiratie hier een citaat uit een gedicht van de in de Verenigde Staten wonende Nederlandse schrijver Leo Vroman:

Een uitzicht naar Nano

Ondeelbaar als door kerngetallen
en voorspelbaar overvallen
door nano-onvoorspelbaarheid
laat ik mijn computer maar begaan,
hij maakt planten die nog niet bestaan,
in een landschap buiten alle tijd.
Hiertussen reizen is nog beter dan verdwalen,
diep in dalen stijgen, wijzen naar de wallen
van kloven nooit meer teruggevonden
die zich in geen terugtocht ooit herhalen,
miljoenen voetstappen in nog geen seconde
die landschappen bepalen
maken het kleinste tot het grootst van alle.

Zo’n gedicht is gewoon een delicatesse. Ik ben vooral dol op het zinnetje: ‘Hiertussen reizen is nog beter dan verdwalen’.
Daar kan ik steeds een hapje van nemen, en het raakt niet op.